Skip to content
Aktualizacja: 18/06/2024

Podziel się na:

Na szafirowych wodach Morza Śródziemnego leży Malta. To kraina pełna kontrastów, gdzie mity i rzeczywistość splatają się w niesamowitą opowieść o przeszłości. Wyruszając na odkrywanie Malty, wkraczamy w świat, gdzie każda uliczka świadczy o długiej i bogatej historii tego miejsca. To tutaj, na wyspach otoczonych lazurowym morzem, przeplatają się wpływy różnych kultur i cywilizacji - fenickiej, rzymskiej, arabskiej i europejskiej. Odkrywanie tajemnic Malty to podróż przez tysiąclecia.

Razem zgłębimy bogactwo kulturowe i archeologiczne tego miejsca, odkrywając fascynujące opowieści ukryte wśród jej starożytnych zabytków, malowniczych miasteczek i zapierających dech w piersiach widoków. Gotowi na podróż w głąb czasu i przestrzeni? Wyruszamy na niezwykłą przygodę po maltańskich śladach dziejów!

Starożytna Malta

Starożytna historia Malty to fascynująca opowieść o kulturze i cywilizacji, która rozwijała się na tych śródziemnomorskich wyspach przez tysiąclecia. Malta, strategicznie położona na szlakach handlowych, była domem dla jednych z najstarszych budowli na świecie i świadkiem niezwykłych wydarzeń historycznych.

  • Ġgantija

Świątynie Ġgantija, położone na wyspie Gozo, są jednymi z najlepiej zachowanych i najbardziej imponujących megalitycznych budowli Malty. Nazwa "Ġgantija" pochodzi od maltańskiego słowa "gigant", co odzwierciedla przekonanie lokalnej ludności, że te ogromne kamienne struktury mogły być wzniesione jedynie przez olbrzymów. Zbudowane około 3600-3200 lat p.n.e., świątynie te składają się z dwóch oddzielnych kompleksów, które są otoczone wspólnym murem.

Konstrukcja świątyń Ġgantija jest niezwykle zaawansowana jak na swoje czasy. Składają się one z kilku komór połączonych korytarzami, a ich ściany wzniesiono z ogromnych kamiennych bloków, niektóre ważących nawet do 50 ton. Wnętrze świątyń zdobią nisze i półki, które prawdopodobnie służyły do celów rytualnych. Archeolodzy znaleźli w tym miejscu liczne artefakty, w tym figurki i narzędzia, co sugeruje, że świątynie były ważnym centrum religijnym i społeczno-kulturalnym.

  • Ħaġar Qim

Innym niezwykłym kompleksem świątynnym na Malcie jest Ħaġar Qim, zlokalizowany na głównej wyspie, nieopodal malowniczego wybrzeża. Świątynia ta, datowana na około 3600-3200 p.n.e., zachwyca swoją monumentalną architekturą i precyzyjnym wykonaniem. Nazwa "Ħaġar Qim" oznacza "stojące kamienie", co doskonale oddaje charakter tego miejsca.

Świątynia Ħaġar Qim składa się z centralnego budynku oraz kilku dodatkowych struktur, tworząc rozbudowany kompleks o złożonej formie. Wnętrze świątyni charakteryzuje się bogactwem detali, w tym ozdobnymi rzeźbieniami, niszami oraz otworami, które mogły służyć do obserwacji astronomicznych.

Ġgantija, MaltaĦaġar Qim, Malta

 

Znaczenie i funkcje

Świątynie Ġgantija i Ħaġar Qim pełniły prawdopodobnie wielorakie funkcje – były miejscami kultu, spotkań społecznych oraz obserwacji astronomicznych. Archeolodzy sugerują, że odbywały się tu ceremonie związane z cyklem rolniczym, co wskazuje na głębokie powiązanie ówczesnych mieszkańców Malty z naturą i jej rytmami.

Ochrona i dziedzictwo

Obecnie zarówno Ġgantija, jak i Ħaġar Qim są chronione jako część Światowego Dziedzictwa UNESCO. Stanowią one nie tylko atrakcje turystyczne, ale także ważne obiekty badawcze, które ciągle dostarczają nowych informacji o prehistorycznych społecznościach Malty. Dzięki staraniom konserwatorów te niezwykłe budowle przetrwały tysiąclecia i nadal zachwycają swoją tajemniczością i majestatem.

Okres rzymski

Okres rzymski na Malcie, trwający od II wieku p.n.e. do IV wieku n.e., był czasem znaczących przemian i rozwoju, które ukształtowały wyspy na wiele stuleci. Po zdobyciu Malty przez Rzymian w 218 roku p.n.e. podczas drugiej wojny punickiej Malta stała się integralną częścią Imperium Rzymskiego, co przyniosło ze sobą wpływy kulturalne, gospodarcze i architektoniczne, które pozostawiły trwały ślad na maltańskim krajobrazie i dziedzictwie.

  • Polityczne i gospodarcze znaczenie

Rzymianie szybko dostrzegli strategiczne znaczenie Malty jako punktu kontrolnego na Morzu Śródziemnym. Wyspy te stały się ważnym centrum handlowym, z portami, które ułatwiały wymianę towarów między różnymi częściami imperium. Rzymskie monety znalezione na Malcie świadczą o szerokich kontaktach handlowych, które obejmowały cały basen Morza Śródziemnego.

  • Rozwój miast i infrastruktury

Rzymski okres przyniósł rozwój urbanistyczny Malty, w tym budowę miast, dróg i akweduktów. Miasto Melite (dzisiejsza Mdina) stało się głównym ośrodkiem administracyjnym i kulturalnym. Rozbudowa Melite obejmowała budowę forum, term, teatrów i innych publicznych budowli, które odzwierciedlały typową rzymską architekturę miejską.

Najważniejsze ślady rzymskiego dziedzictwa na Malcie obejmują ruiny rzymskich willi, takie jak Domvs Romana w Rabacie. Ta bogato zdobiona willa, odkryta w XX wieku, jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów rzymskiej architektury rezydencjalnej na Malcie. Znajdujące się tam mozaiki podłogowe i freski są świadectwem wyrafinowanego stylu życia rzymskiej elity.

  • Kultura i religia

Rzymianie wprowadzili na Maltę swoją kulturę i religię. Wznosili świątynie poświęcone rzymskim bóstwom i celebrowali tradycyjne rzymskie święta. Co więcej, dzięki rzymskim wpływom, Malta stała się ośrodkiem wczesnego chrześcijaństwa. Według tradycji św. Paweł Apostoł rozbił się na wyspie w 60 roku n.e. podczas swojej podróży do Rzymu, co zapoczątkowało rozwój chrześcijaństwa na wyspach. Katakumby w Rabacie, używane przez wczesnych chrześcijan do pochówków, są świadectwem tej wczesnej obecności chrześcijańskiej.

Rabat, Malta

Średniowieczne dziedzictwo Malty

Średniowieczne dziedzictwo Malty to niezwykła podróż w czasie, która przenosi nas do epoki rycerzy, twierdz i krwawych bitew. W okresie średniowiecza wyspy maltańskie stały się strategicznym punktem na mapie Morza Śródziemnego, przyciągając uwagę potężnych zakonów rycerskich i imperiów. Najważniejszym z tych zakonów był Zakon Maltański, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu historii i kultury Malty.

  • Zakon Maltański

Zakon Maltański, znany także jako Zakon Szpitalników, odegrał kluczową rolę w historii Malty, kształtując jej polityczny, militarny i kulturowy krajobraz. Początki Zakonu sięgają XI wieku, kiedy to został założony w Jerozolimie w celu opieki nad chorymi i rannymi pielgrzymami. Po upadku Królestwa Jerozolimskiego Zakon przeniósł się najpierw na Cypr, potem na Rodos, a w końcu, w 1530 roku, osiedlił się na Malcie, którą otrzymał od cesarza Karola V.

Na Malcie Zakon Maltański zbudował liczne fortyfikacje, które miały chronić wyspę przed najazdami osmańskimi. Najbardziej znanym wydarzeniem z tego okresu jest Wielkie Oblężenie Malty w 1565 roku, kiedy to niewielka liczba rycerzy zakonu i maltańskich obrońców skutecznie opierała się potężnej armii osmańskiej. Zwycięstwo to nie tylko umocniło pozycję Zakonu, ale także przyniosło mu ogromny prestiż na arenie międzynarodowej.

Pod rządami Zakonu, Malta przeżywała okres rozkwitu. Rycerze inwestowali w budowę miast, kościołów i szpitali, wprowadzając zaawansowane technologie i innowacje w dziedzinie medycyny i inżynierii. Valletta, nowa stolica zbudowana po Wielkim Oblężeniu, stała się przykładem nowoczesnego miasta renesansowego, z imponującymi budowlami i systemem obronnym.

Kultura i sztuka również kwitły pod wpływem Zakonu. Rycerze byli mecenasami artystów, architektów i rzemieślników, co przyczyniło się do rozwoju unikalnego stylu architektonicznego i artystycznego Malty. Przykładem tego jest Katedra św. Jana w Valletcie, której wnętrze zdobią dzieła takich mistrzów jak Caravaggio.

  • Mdina

W czasach rzymskich Mdina znana była jako „Melite” i była głównym ośrodkiem administracyjnym Malty. Po przybyciu Arabów w IX wieku miasto zostało znacznie wzmocnione i otrzymało nazwę Mdina, co po arabsku oznacza „miasto”.

Mdina jest otoczona potężnymi murami obronnymi, które przetrwały wieki. Wejście do miasta prowadzi przez imponującą Bramę Miejską, która jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Malty. Wewnątrz murów, Mdina zachowała średniowieczny układ urbanistyczny z wąskimi, krętymi uliczkami.

Wśród najważniejszych zabytków Mdiny znajduje się Katedra św. Pawła, zbudowana w miejscu, gdzie według tradycji, św. Paweł spotkał gubernatora Publiusza po rozbiciu statku na Malcie w 60 roku n.e. Katedra jest przykładem barokowej architektury i mieści wiele cennych dzieł sztuki.

Mdina,Malta

Znaczenie Historyczne

Mdina odegrała kluczową rolę w historii Malty. Była siedzibą arystokracji i centrum władzy aż do przybycia Zakonu Maltańskiego w XVI wieku, kiedy to stolica została przeniesiona do Birgu, a później do Valletty. Mimo utraty statusu stolicy Mdina pozostała ważnym symbolem maltańskiej tożsamości i historii.

Podczas Wielkiego Oblężenia Malty w 1565 roku, Mdina nie odegrała głównej roli militarnej, ale jej strategiczne położenie i mury obronne stanowiły potencjalne schronienie i punkt obrony w przypadku konieczności wycofania się.

Twierdza w Mdinie

Twierdza w Mdinie, znana również jako „Ciche Miasto”, jest jednym z najbardziej znaczących historycznych miejsc na Malcie. Usytuowana na wzgórzu w centralnej części wyspy, Mdina pełniła rolę stolicy Malty aż do średniowiecza. Jej strategiczne położenie, solidne mury obronne i wąskie, kręte uliczki sprawiały, że była niemal niezdobytą fortecą.

Historia Mdiny sięga czasów fenickich, około 700 p.n.e., kiedy to powstały pierwsze umocnienia. W kolejnych wiekach miasto rozwijało się pod rządami Rzymian, Bizantyjczyków, Arabów, a ostatecznie Normanów. Każda z tych kultur pozostawiła swoje ślady w architekturze i układzie urbanistycznym Mdiny.

Mdina, MaltaMdina, Malta

 

Podróż na Maltę

Malta posiada jedno główne lotnisko, które obsługuje wszystkie loty międzynarodowe i krajowe. Lotnisko Malta International Airport znajduje się w miejscowości Luqa, około 5 km na południowy wschód od stolicy Malty, Valletty.

Tanie loty na Maltę - FRU.pl

Dojazd do stolicy Malty, Valletty, z lotniska Malta International Airport (MLA) jest wygodny i dostępnych jest kilka opcji transportu. Oto szczegółowe informacje na temat różnych możliwości:

  • Autobus
    Malta posiada dobrze rozwiniętą sieć autobusową, która łączy lotnisko z Vallettą oraz innymi częściami wyspy. Bezpośrednia linia autobusowa X4 łączy lotnisko z Vallettą. Przystanek autobusowy znajduje się tuż przed terminalem przylotów. Podróż trwa około 25-30 minut, w zależności od ruchu drogowego. Autobusy kursują co około 30 minut, zarówno w dzień, jak i wieczorem. Bilety można kupić u kierowcy, w automatach biletowych na lotnisku, lub przez aplikację mobilną Tallinja.
  • Taksówka
    Taksówki są dostępne bezpośrednio przed terminalem przylotów. Podróż taksówką do Valletty trwa około 15-20 minut. Cena za przejazd taksówką do Valletty wynosi około 20-25 EUR. Zaleca się ustalenie ceny z kierowcą przed rozpoczęciem jazdy lub skorzystanie z oficjalnych taksówek z ustalonymi taryfami.
  • Wynajem samochodu
    Na lotnisku Malta International Airport znajduje się wiele wypożyczalni samochodów, takich jak Hertz, Avis, Europcar, i Sixt. Wynajem samochodu to dobra opcja dla osób planujących zwiedzać wyspę na własną rękę. Podróż do Valletty wynajętym samochodem trwa około 15-20 minut.
  • Transfery prywatne
    Na lotnisku dostępne są również prywatne usługi transferowe, które można zarezerwować wcześniej online. Jest to wygodna opcja, szczególnie dla grup lub osób z dużym bagażem.
  • Transport zorganizowany przez hotele
    Wiele hoteli oferuje usługi transferu z lotniska dla swoich gości. Warto skontaktować się z hotelem i zapytać o taką możliwość oraz koszty.